{"id":3149,"date":"2020-03-30T12:00:44","date_gmt":"2020-03-30T10:00:44","guid":{"rendered":"http:\/\/warzecha.katowice.pl\/?p=3149"},"modified":"2020-03-30T16:14:46","modified_gmt":"2020-03-30T14:14:46","slug":"tajwan-demokracje-moga-skutecznie-walczyc-z-pandemia-bez-autorytarnej-reakcji","status":"publish","type":"post","link":"http:\/\/warzecha.katowice.pl\/?p=3149","title":{"rendered":"Tajwan: demokracje mog\u0105 skutecznie walczy\u0107 z pandemi\u0105 bez autorytarnej reakcji"},"content":{"rendered":"
\"Reakcja

Reakcja Tajwanu na COVID-19<\/p><\/div>\n

\"Taiwan

Taiwan dowodzi, \u017ce demokracje mog\u0105 skutecznie walczy\u0107 z wirusem bez autorytarnej reakcji<\/p><\/div>\n

„The Economist” opublikowa\u0142 przedwczoraj list ambasadora Taipei w Londynie Davida Yung-Lo Lina, w kt\u00f3rym przedstawia on tajwa\u0144skie do\u015bwiadczenia w walce z pandemi\u0105. Liczba potwierdzonych przypadk\u00f3w zaka\u017cenia wirusem jest tam niska, a wi\u0119kszo\u015b\u0107 przypadk\u00f3w rozprzestrzeniania si\u0119 choroby jest wykrywana. Jak pisze ambasador, „Taiwan dowodzi, \u017ce demokracje mog\u0105 skutecznie walczy\u0107 z wirusem bez autorytarnej reakcji”.<\/strong><\/p>\n

W\u0142adze tego, licz\u0105cego ok. 23,5 mln mieszka\u0144c\u00f3w, kraju postanowi\u0142y poradzi\u0107 sobie z epidemi\u0105 SARS-CoV-2 z poszanowaniem konstytucji i praw cz\u0142owieka. Pierwszy przypadek zaka\u017cenia odnotowano 21 stycznia. Wed\u0142ug oficjalnych danych do dnia dzisiejszego potwierdzono 306 przypadk\u00f3w, w tym 5 \u015bmiertelnych i 39 wyzdrowie\u0144. Tajwa\u0144skie do\u015bwiadczenia i przebieg procesu legislacyjnego przedstawi\u0142a prof. Wen-Chen Chang, dziekan National Taiwan University College of Law. Przedstawiam poni\u017cej t\u0142umaczenie fragment\u00f3w jej artyku\u0142u.<\/p>\n

Podstaw\u0105 dzia\u0142a\u0144 tajwa\u0144skiego rz\u0105du jest uchwalona w 1944 roku i wielokrotnie poprawiana (ostatnio w czerwcu 2019) ustawa o kontrolowaniu chor\u00f3b zaka\u017anych (Communicable Diseases Control Act – CDCA). Po do\u015bwiadczeniach z epidemi\u0105 SARS, w roku 2011 Trybuna\u0142 Konstytucyjny uzna\u0142, \u017ce u\u017cyto w\u00f3wczas „nadmiernych \u015brodk\u00f3w” i zobowi\u0105za\u0142 rz\u0105d m.in. „do okre\u015blenia limitu czasowego obowi\u0105zkowej kwarantanny, \u015brodk\u00f3w zaradczych i systemu rekompensat dla os\u00f3b poddanych kwarantannie”.<\/p>\n

„Tajwa\u0144ska walka z pandemi\u0105 prowadzona jest zgodnie z ustaw\u0105 CDCA, jej przepis\u00f3w wykonawczych i z poszanowaniem zasad konstytucyjnych. To dzi\u0119ki tym konstytucyjnym rozwi\u0105zaniom rz\u0105d Tajwanu m\u00f3g\u0142 podj\u0105\u0107 szybkie – i restrykcyjne – \u015brodki w walce z rozprzestrzenianiem si\u0119 COVID-19”.<\/p>\n

Na podstawie art. 58 ustawy CDCA, inspekcje podr\u00f3\u017cnych przybywaj\u0105cych na Tajwan z Wuhan rozpocz\u0119to ju\u017c 30 grudnia, a 15 stycznia wpisano COVID-19 na list\u0119 chor\u00f3b zaka\u017anych (art. 3 CDCA). 20 stycznia na podst. art. 17 CDCA powo\u0142ano centrum do walki z epidemi\u0105. Trzeba zaznaczy\u0107, \u017ce dzia\u0142ania te podj\u0119to na d\u0142ugo przed pierwszym posiedzeniem i ostrze\u017ceniem WHO ws. koronawirusa, a tak\u017ce to, \u017ce wskutek sprzeciwu Chin, Tajwan nie jest cz\u0142onkiem \u015awiatowej Organizacji Zdrowia.<\/p>\n

26 stycznia wprowadzono zakaz wprowadzono zakaz wjazdu na Tajwan mieszka\u0144com chi\u0144skiej prowincji Hubei, a 6 lutego, z ca\u0142ych Chin. Wprowadzono tak\u017ce 14-dniow\u0105 kwarantann\u0119 dla os\u00f3b przybywaj\u0105cych z Chin, Korei Po\u0142udniowej, Singapuru, Iranu i W\u0142och. W zwi\u0105zku z zaostrzeniem epidemii 19 marca wprowadzono zakaz wjazdu dla wszystkich obcokrajowc\u00f3w, a tajwa\u0144czycy powracaj\u0105cy do domu musz\u0105 przej\u015b\u0107 14-dniow\u0105 kwarantann\u0119 (na podst. art. 58 CDCA).<\/p>\n

W mi\u0119dzyczasie, bo ju\u017c 25 lutego w odpowiedzi na spo\u0142eczne zaniepokojenie przyj\u0119to specjaln\u0105 ustaw\u0119 zapewniaj\u0105c\u0105 obywatelom spore ulgi i odszkodowania. Art. 11 tej ustawy, przewiduje na ten cel 60 miliard\u00f3w nowych dolar\u00f3w tajwanskich (ok. 8,1 mld z\u0142otych). Na podstawie jej art. 9, 10 marca wydano przepisy, na mocy kt\u00f3rych osoby, na kt\u00f3re na\u0142o\u017cono obowi\u0105zek izolacji lub kwarantanny, albo te\u017c musz\u0105 opiekowa\u0107 si\u0119 takimi osobami mog\u0105 otrzyma\u0107 odszkodowanie w wysoko\u015bci 1000 NTD (ok. 135 z\u0142) dziennie przez okres 14 dni.<\/p>\n

Na tej samej podstawie, 10 marca przyj\u0119to te\u017c przepisy okre\u015blaj\u0105ce zasady rekwizycji sprz\u0119tu i materia\u0142\u00f3w do produkcji \u015brodk\u00f3w do walki z epidemi\u0105, a tak\u017ce odszkodowania z tego tytu\u0142u. Na podstawie art. 54 CDCA i przepis\u00f3w z 2008 roku zarekwirowano wszystkie maski produkowane na Tajwanie. Nast\u0119pnie producenci masek zostali zobowi\u0105zani przez rz\u0105d do wsp\u00f3\u0142pracy i uruchomienia ich masowej produkcji. Dzi\u0119ki temu ju\u017c 6 lutego uruchomiono sprawny system dystrybucji: maski s\u0105 sprzedawane w bardzo niskiej cenie w aptekach, przychodniach i zwyk\u0142ych sklepach. Kluczem do sukcesu okaza\u0142o si\u0119 wdro\u017cenie przez ministra cyfryzacji systemu e-governance, co pozwoli\u0142o na zapewnienie skutecznej i uczciwej dystrybucji masek i zaopatrzenia medycznego, a ich zapasy systematycznie rosn\u0105. Na podstawie ustawy specjalnej, wszystkie zarekwirowane fabryki, us\u0142ugi, a nawet personel otrzymaj\u0105 odpowiedni\u0105 rekompensat\u0119.<\/p>\n

Ju\u017c 2 lutego minister edukacji podj\u0105\u0142 decyzj\u0119 o przesuni\u0119ciu terminu rozpocz\u0119cia semestru letniego we wszystkich szko\u0142ach i uczelniach o dwa tygodnie. Poniewa\u017c decyzja ta wywo\u0142a\u0142a problemy zwi\u0105zane z opiek\u0105 nad dzie\u0107mi, minister pracy podj\u0105\u0142 decyzj\u0119 o przyznaniu specjalnego 14-dniowego bezp\u0142atnego urlopu tym rodzicom, kt\u00f3rzy musz\u0105 opiekowa\u0107 si\u0119 dzie\u0107mi. Ponadto wprowadzono odliczenia podatkowe dla tych przedsi\u0119biorc\u00f3w, kt\u00f3rzy udziel\u0105 pracownikom p\u0142atnych urlop\u00f3w.<\/p>\n

Zdaniem prof. Wen-Chen Chang, „tym, co konieczne do \u0142agodzenia napi\u0119cia mi\u0119dzy d\u0105\u017ceniem do opanowania kryzysu a zapewnieniem wolno\u015bci obywatelskich i praworz\u0105dno\u015bci, nie zawsze s\u0105 dobrze sformu\u0142owane przepisy prawne, ale ramy prawne, w kt\u00f3rych procesy demokratyczne mog\u0105 funkcjonowa\u0107 w taki spos\u00f3b, by gwarantowa\u0107 szybkie i odpowiedzialne dzia\u0142anie. Jak na razie, wzgl\u0119dny sukces Tajwanu w walce z koronawirusem wykaza\u0142 zdolno\u015b\u0107 tego kraju do szybkiego radzenia sobie z kryzysem zdrowia publicznego w ramach przejrzystych, demokratycznych regu\u0142 prawnych. I chocia\u017c ramy te nie s\u0105 pozbawione wad, w\u0142adze Tajwanu ci\u0105gle wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105 ze spo\u0142ecze\u0144stwem obywatelskim, by wynegocjowa\u0107 z nim w czasie tego nag\u0142ego zagro\u017cenia mo\u017cliwie najlepsze rozwi\u0105zania.”<\/p>\n

Ca\u0142y artyku\u0142 na blogu Verfassungsblog.de<\/a> (j\u0119zyk angielski).<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

„The Economist” opublikowa\u0142 przedwczoraj list ambasadora Taipei w Londynie Davida Yung-Lo Lina, w kt\u00f3rym przedstawia on tajwa\u0144skie do\u015bwiadczenia w walce z pandemi\u0105. Liczba potwierdzonych przypadk\u00f3w zaka\u017cenia wirusem jest tam niska, a wi\u0119kszo\u015b\u0107 przypadk\u00f3w rozprzestrzeniania si\u0119 choroby jest wykrywana. Jak pisze ambasador, „Taiwan dowodzi, \u017ce demokracje mog\u0105 skutecznie walczy\u0107 z wirusem bez autorytarnej reakcji”.<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3153,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"om_disable_all_campaigns":false,"sharing_disabled":false,"spay_email":"","jetpack_publicize_message":""},"categories":[163,3,8],"tags":[161,206,210,211,207,205,204,209,208],"aioseo_notices":[],"jetpack_featured_media_url":"http:\/\/warzecha.katowice.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/03\/taiwan-2132642_1920.jpg","jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/paiuYs-ON","_links":{"self":[{"href":"http:\/\/warzecha.katowice.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3149"}],"collection":[{"href":"http:\/\/warzecha.katowice.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"http:\/\/warzecha.katowice.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/warzecha.katowice.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/warzecha.katowice.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3149"}],"version-history":[{"count":7,"href":"http:\/\/warzecha.katowice.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3149\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3181,"href":"http:\/\/warzecha.katowice.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3149\/revisions\/3181"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/warzecha.katowice.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/3153"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/warzecha.katowice.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3149"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"http:\/\/warzecha.katowice.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3149"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"http:\/\/warzecha.katowice.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3149"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}